Vaktaplan
Vaktaplan skal liggja fyrir að lágmarki 4 vikum fyrir upphaf tímabils. Þ.e.a.s. að vaktaplan fyrir t.d. febrúar skal vera gefið út í byrjun janúar. Aðstoðarfólk hefur þá tíma til að gera athugasemdir við vaktaplanið allt að tveimur vikum fyrir tímabilið.
Mismunandi vaktaplön
Sumir verkstjórnendur eru með rúllandi vaktaplan. Þetta er sérstaklega algengt hjá þeim sem eru með sólarhringssamning. Þau sem eru ekki með sólarhringssamning þurfa að íhuga við hvað aðstoðin þarf að nýtast og vinna þá oft vaktaplanið með sínu aðstoðarfólki. Í þeim tilfellum getur því vaktarplanið verið breytilegt milli mánaða.
Hverjar eru reglurnar um lengd vakta?
Verkstjórnandi verður að tryggja nægjanlega hvíld á milli vakta.
Samkvæmt kjarasamningi má ekki skipuleggja vakt sem er lengri en 12 tímar eða styttri en 3 tímar. Vaktir eiga að vera skipulagðar í samfelldri heild. Leyfilegt er að skipuleggja hlé á vöktum og fyrir slíkar eyður ber að greiða 1 tíma í yfirvinnu. Hver mæting verður að vera tveir tímar á lágmarki. Þannig má til dæmis skipuleggja fjögra tíma vakt sem er tvær klst. um morguninn frá kl. 8:00 til 10:00 síðan er hlé á vaktinni til kl. 20:00 (ein yfirvinnustund greidd). Þá er vaktin kláruð frá kl. 20:00 til 22:00.
Hins
vegar eru til sérreglur sem gilda um verkstjórnendur sem eru með
sólarhringsvaktir með hvíldarvöktum. Um þessa tegund vakta gildir að
skipuleggja má eina vakt sem er heill sólarhringur og jafnvel tveir
samliggjandi sólarhringar. Ein vakt getur því verið allt að 48 klst. Hins vegar
gilda strangar reglur um hvíldartíma aðstoðarfólks og hvíldaraðstöðu þeirra á
þessum vöktum. Þú getur lesið meira um þetta undir kaflanum Hvíldarvaktir.
Tímaskýrslur
Verkstjórnandi heldur utan um vaktaskráningar aðstoðarfólksins síns í tíma- og viðveruskráningar forritinu Tímon. Misjafnt er eftir verkstjórnendum hvernig skipulagið á því er, en algengt er að aðstoðarfólk hlaði niður Tímon appinu og stimpli sig sjálft þar inn og út af vakt.
21. hvers mánaðar fer svo verkstjórnandi yfir tímaskráningarnar, staðfestir þær og sendir áfram á NPA miðstöðina sem greiðir út launin.
Launatímabilið
Launatímabilið er frá 21. hvers mánaðar til 20. næsta mánaðar. Laun eru greidd út síðasta dag hvers mánaðar.
Ég þarf að afboða mig af vakt, hvert leita ég?
Mikilvægt
er að láta vita af öllum forföllum með góðum fyrirvara. Í flestum tilvikum á að
láta verkstjórnanda/aðstoðarverkstjórnanda vita svo hægt sé að finna annað
aðstoðarfólk á vaktina. Ræddu við þinn verkstjórnanda hvaða fyrirkomulag er
vegna forfalla. Sumir verkstjórnendur vilja sjálfir manna vaktirnar, aðrir
vilja að aðstoðarfólk skipti sín á milli.
Starfshlutfall og vinnutími
Starfshlutfall er liður sem kemur fram í ráðningarsamningi þínum og endurspeglar hversu mikið þú ert að vinna að jafnaði á mánuði eða öllu heldur á hverju launatímabili.
Fullt starf er að meðaltali 156 vinnustundir í mánuði. Aðstoðarfólk sem vinnur innan við 156 klukkustundir á mánuði að meðaltali eru í hlutastarfi. Aðstoðarfólk fær greitt samkvæmt unnum vinnustundum sem skráðar eru og skilað er í vinnuskýrslu. Til viðbótar við unnar vinnustundir þá greiðir verkstjórnandi jafnframt vetrarorlof samkvæmt kjarasamningi og persónulegan tíma (áður neysluhlé).
Vinnutími
getur verið breytilegur á milli mánaða eftir því hvernig vaktir eru skipulagðar
en mikilvægt er að starfsfólk fái það starfshlutfall á hverju launatímabili að
jafnaði sem samið var um við ráðningu.
Mismunandi vaktaplön
Sumir verkstjórnendur eru með rúllandi vaktaplan. Þetta er sérstaklega algengt hjá þeim sem eru með sólarhringssamning. Þau sem eru ekki með sólarhringssamning þurfa að íhuga við hvað aðstoðin þarf að nýtast og vinna þá oft vaktaplanið með sínu aðstoðarfólki. Í þeim tilfellum getur því vaktarplanið verið breytilegt milli mánaða.
Sveigjanleiki starfshlutfalls
Aðstoðarfólk sem er ráðið í ákveðið starfshlutfall verður að fá vinnustundir skipulagðar á sig í samræmi við starfshlutfall sitt. Þrátt fyrir að samið sé um ákveðið starfshlutfall getur það verið lítillega sveigjanlegt milli mánaða. Þannig þarf aðstoðarfólk ekki alltaf að hitta akkúrat á þann fjölda vinnustunda sem það á að vinna í hverjum mánuði, heldur að meðaltalið sé rétt. Hins vegar er mikilvægt að skynsemi ráði för varðandi þennan sveigjanleika og að meðaltalsfjöldi vinnustunda sveigist ekki allt of mikið.
Sem dæmi má nefna að aðstoðarfólk sem vinnur 165 vinnustundir í einum mánuði og 147 vinnustundir í næsta mánuði er að meðaltali með 156 vinnustundir á þessum tveimur mánuðum. Hér getur munað talsverðu á milli mánaða vegna þess hvernig vaktir raðast, sérstaklega þegar um sólarhringsvaktir er að ræða. Mikilvægt er að verkstjórnendur skoði vel hvernig vaktir raðast á aðstoðarfólkið sitt og gæti þess að jafna út álagið eins mikið og kostur er. Ef þér finnst álagið eða röðun vakta of mikil er mikilvægt að ræða við þinn verkstjórnanda og reyna að finna lausn á vandanum.
Verkstjórnandi og aðstoðarfólk geta komið sér saman um að starfshlutfallið sé sveigjanlegt með þessum hætti.
Sveigjanleikinn getur verið nokkur á milli mánaða eða, eftir tímabilum, samkvæmt samkomulagi milli aðstoðarfólks og verkstjórnanda.
Einnig má ráða aðstoðarfólk í afleysingar. Þá er ekki ráðið í ákveðið starfshlutfall heldur kemur viðkomandi starfsfólk inn eftir þörfum og hentugleika. Þetta ráðningarform hentar sérstaklega þeim sem vilja vera til taks, taka aukavaktir og tilfallandi vaktir, en ekki skuldbinda sig til að vinna tiltekin fjölda af vöktum í mánuði. Ef þú óskar eftir hlutfalli sem er undir 30% starf er það skráð sem afleysing á ráðningarsamning.
Ég er ekki að fá allar mínar vaktir, hvert leita ég?
Byrjaðu á að ræða þetta við verkstjórnandann/aðstoðarverkstjórnandann. Eflaust er um misskilning að ræða.
Einnig má alltaf leita til ráðgjafateymis NPA Miðstöðvarinnar.
Mismunandi vaktaplön
Sumir verkstjórnendur eru með rúllandi vaktaplan. Þetta er sérstaklega algengt hjá þeim sem eru með sólarhringssamning. Þau sem eru ekki með sólarhringssamning þurfa að íhuga við hvað aðstoðin þarf að nýtast og vinna þá oft vaktaplanið með sínu aðstoðarfólki. Í þeim tilfellum getur því vaktarplanið verið breytilegt milli mánaða.
Mér finnst ég vera beðin/n/ð um að vinna of mikið, hvert leita ég?
Aðstoðarfólk sem er í fullri vinnu getur unnið 156 tíma á mánuði. Hlutfall þitt finnst með því að reikna út meðaltalstíma á þriggja mánaða tímabili og deila því með 156.
Byrjaðu á að ræða þetta við verkstjórnandann/aðstoðarverkstjórnandann. Eflaust er um misskilning að ræða. Einnig má alltaf leita til ráðgjafateymis NPA Miðstöðvarinnar.
Bakvaktir
Bakvaktir eru vaktir þar sem búið er að skrá aðstoðarfólk á vaktaskrá og það er í vinnu en ekki á staðnum þar sem verkstjórnandi er. Aðstoðarmanneskja er þá viðbúin því að hægt sé að hafa samband á meðan á bakvakt stendur og biðja viðkomandi að mæta á staðinn þegar á þarf að halda. Ef verkstjórnandi hefur samband og biður aðstoðarmanneskju um að mæta kallast það útkall.
Fyrir útkall á bakvakt fær aðstoðarfólk greitt fyrir þann tíma sem unnin er. Hafðu í huga að greiða þarf að lágmarki þrjár klukkustundir, nema að viðkomandi aðstoðarmaður eigi að mæta á vakt innan tveggja stunda frá því viðkomandi kom til vinnu.
Aðstoðarfólk á bakvakt sem á að bregðast tafarlaust við útkalli fær borgað sem samsvarar 33,33-45% af dagvinnulaunum fyrir hverja unna klukkustund. Á almennum frídögum er hlutfallið 45 og allt upp í 90% á stórhátíðum. Þegar ekki er sú krafa á aðstoðarfólk að það þurfi að bregðast tafarlaust við, en það sé tilbúið til vinnu um leið og til þess næst þá greiðist 16,67-22,5% af dagvinnukaupi fyrir hverja unna klukkustund, en á almennum frídögum 22,5% og upp í 45% á stórhátíðum.
Er það undir verkstjórnandanum að ákveða hvort aðstoðarfólk skuli bregðast tafarlaust við eða ekki.
Aukavaktir
Þér er heimilt að taka aukavaktir umfram samið starfshlutfall. Hægt er að vinna sig upp í 100% starfshlutfall með aukavöktum, full vinna telst vera 156 klst á launatímabili. Aukavaktir geta verið valkvæðar, eða boðaðar.
Valkvæðar aukavaktir
Aðstoðarfólk sem vinnur í hlutastarfi getur boðist til
að taka aukavaktir, allt upp í sem nemur fullu starfi. Það getur til dæmis átt
við þegar aðstoðarmaður býðst til þess að taka aukalega vinnustundir fyrir
annan starfsmann, leysir hann af eða óskar eftir því að vinna meira á tilteknu
tímabili. Aðstoðarfólk hefur heimild til að hafna vaktinni og viðbótarvinnan
því valkvæð og borguð yfirvinna því ekki hluti af valkvæðum aukavöktum.
Boðaðar aukavaktir
Þær aðstæður geta skapast hjá verkstjórnanda að það verði að grípa til þess örþrifaráðs að nýta boðaða aukavakt. Það er t.d. ef aðstoðarfólk mætir ekki á vakt eða ef eitthvað óvænt kemur upp hjá verkstjórnanda.
Eingöngu má boða aðstoðarfólk sem er fastráðið samkvæmt ráðningarsamningi, þ.e.a.s. það aðstoðarfólk sem starfar á skipulögðum vöktum, en ekki þá sem eru í afleysingarstarfi eða sveigjanlegu starfshlutfalli.
· Það er ekki hægt að boða aðstoðarfólk á vakt sem er í orlofi eða í annarskonar leyfi frá störfum. T.d. vegna veikinda, fæðingarorlofs eða launuðu leyfi vegna námskeiðs eða jarðarfarar.
· Aðstoðarfólk getur ekki sjálft boðað sig á vakt.
· Verkstjórnendur eru beðnir um að taka tillit til persónulegra aðstæðna aðstoðarfólks áður en gripið er til þess að boða á vakt. Aðstæður eins og t.d. fjölskylduaðstæður, búseta eða hvort það hafi nú þegar unnið mikið. Ef allir úr hópi aðstoðarfólks hafa einhverjar ástæður sem valda því að þau geta ekki unnið, getur verkstjórnandi samt sem áður boðað eitthvert þeirra á vaktina.
· Ekki er hægt að hafna boðaðri vakt. Ef þú neitar að mæta á boðaða vakt jafngildir það því að neita að mæta til vinnu.
Boðaðar aukavaktir eru alltaf taldar til yfirvinnu og greiðast því yfirvinnutímar alla vaktina. Þar sem ekki er gert ráð fyrir boðuðum aukavöktum eða yfirvinnu í samningum verkstjórnenda er þetta tól sem er eingöngu hægt að nýta í neyðartilvikum og mælt er með að hafa vaktirnar eins stuttar og hægt er.
Verkstjórnandi verður að skrá boðaðar aukavaktir sérstaklega á tímaskýrslu svo skýr greinarmunur sé milli vakta. Gott er að fylgjast með því sérstaklega.
Mismunandi vaktaplön
Sumir verkstjórnendur eru með rúllandi vaktaplan. Þetta er sérstaklega algengt hjá þeim sem eru með sólarhringssamning. Þau sem eru ekki með sólarhringssamning þurfa að íhuga við hvað aðstoðin þarf að nýtast og vinna þá oft vaktaplanið með sínu aðstoðarfólki. Í þeim tilfellum getur því vaktarplanið verið breytilegt milli mánaða.
Hvíldarvakt
Hvíldarvakt (einnig nefnd sofandi næturvakt) er þegar verkstjórnendur eru með sólarhringssamning eða nota næturvaktir. Sólarhringsvakt getur verið frá 24 klst. og upp í 48 klst. að hámarki (tvær samfelldar sólarhringsvaktir). Mikilvægt er að rugla hvíldarvakt ekki saman við vakandi næturvakt, óheimilt er að skipuleggja sólarhringsvakt þegar verkstjórnendur eru með vakandi næturvaktir.
Hvíldarvakt er sá hluti vaktarinnar sem nær yfir nóttina, eða þann hluta sem bæði verkstjórnandi og aðstoðarfólk hvílist.
Slík vakt getur til dæmis verið þannig að hún hefjist kl. 8:00 um morguninn sem vakandi vakt þegar aðstoðarfólk mætir til vinnu. Aðstoðarmaður er með verkstjórnandanum allan daginn og svo kl. 23:00 fer verkstjórnandinn að sofa og sendir aðstoðarmann á hvíldarvakt. Kl. 07:00 vaknar verkstjórnandinn og kallar aðstoðarmanninn úr hvíldarvaktinni. Þar með lýkur hvíldarvaktinni, sem stóð yfir frá 23:00-07:00, og við tekur hefðbundin vakandi vakt.
Hvíldarvakt er sérstök útgáfa af bakvakt þar sem viðveru aðstoðarmanns er krafist án vinnuframlags, en aðstoðarmaður þarf að bregðast við útköllum, vakna og aðstoða verkstjórnanda, og fær hann þá greitt fyrir þau útköll.
Á hvíldarvöktum er greiddur dagvinnugrunnur en ekki álag. Hins vegar ef verkstjórnandi þarf á aðstoð að halda yfir nóttina greiðist álag í samræmi við þann tíma dags sem aðstoðin er veitt, þetta kallast rof á hvíldarvakt. Rofið er greitt á viðeigandi álagi miðað við hvenær dags aðstoð er veitt. Rof getur varið í mest 15 mínútur en alltaf er greitt fyrir heila klukkustund. Á stakri sólarhringsvakt má gera tvö rof að hámarki, á tveim samliggjandi sólarhringsvöktum (48 tíma vakt) má gera eitt rof á hvorum sólarhring að hámarki.
Ef rofin eru fleiri en tvö eða vara lengur en 15 mínútur er verkstjórnandi ekki að gæta hvíldartíma aðstoðarfólks síns og þá er ekki lengur hægt að kalla vaktina hvíldarvakt og hún breytist því í vakandi næturvakt með viðeigandi álagi. Samningar þeirra sem þurfa ekki vakandi næturvakt gera ekki ráð fyrir því að greiða næturálag.
Markmið með hvíldarvakt er að aðstoðarfólk fái að jafnaði u.þ.b. fullnægjandi nætursvefn, enda þarf NPA verkstjórnandi einnig sinn svefn með sama markmiði.
Til þess að verkstjórnandi getur verið með hvíldarvaktir verður að vera gert ráð fyrir sérherbergi fyrir aðstoðarfólk með viðeigandi hvíldaraðstöðu.
Viðmið um hvíldartíma
Á stakri sólarhringsvakt verður hvíldartíminn að vera að lágmarki 8 klst, með að hámarki tveimur rofum. Hvert rof má að hámarki vera 15 mínútur.
Á samfelldum sólarhringsvöktum, þ.e. tveimur samliggjandi sólarhringsvöktum, verður hvíldartíminn að vera að lágmarki 8 klst. á hvorum sólarhring, með að hámarki einu rofi á hvorum sólarhring. Rof má að hámarki vera 15 mínútur
Yfirvinna
Yfirvinna er greidd þegar skráð vakt ílengist, þ.e. ef að vakt á að ljúka kl. 17:00 en þú kemst ekki frá vegna þess að næsta vakt er sein eða vegna annara ófyrirsjáanlegra aðstæðna skal allur tími umfram vera greiddur á yfirvinnuálagi.
Öll
vinna umfram fullt starf (156 tímar á tímabili) er yfirvinna. Samkvæmt
vinnulöggjöfinni er eingöngu heimilt að
skipuleggja vinnu umfram 156 klst í allt að 208 klst í 4 mánuði í mesta lagi á
12 mánaða tímabili. Á móti verður að skipuleggja færri tíma til að starfið
jafnist út yfir starfsárið. Boðaðar aukavaktir eru einnig greiddar sem
yfirvinna.
Aksturskostnaður
Sé gerð krafa um að þú notir þinn einkabíl í vinnunni áttu rétt á akstursgreiðslum. Veljir þú að nota þinn einkabíl í stað vinnubílsins átt þú EKKI rétt á akstursgreiðslum. Jafnframt átt þú ekki rétt á aksturstyrk fyrir það að keyra í vinnuna.
Ræða þarf við þinn verkstjórnanda um hvernig framlagi til aksturs skal vera háttað.
